Τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη δύο παραμέτρους κυρίως: (1) Το μέρος του κρατικού προϋπολογισμού που μπορεί να διατεθεί στην Υγεία και (2) την ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας, λόγω των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι Έλληνες πολίτες αλλά και της σημασίας του, που φάνηκε στην πανδημία.
Η Πολιτική Υγείας που προτείνει η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ στηρίζεται σε μια ΝΕΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ για το ΕΣΥ η οποία εδράζεται στους παρακάτω θεμελιώδεις πυλώνες:
Ι. Την εφαρμογή Προληπτικής Ιατρικής Εκπαίδευσης και Φροντίδας.
ΙΙ. Την παροχή Ενιαίας Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.
ΙΙΙ. Την παροχή Δευτεροβάθμιας – Νοσοκομειακής Φροντίδας Υγείας.
ΙV. Την Αναδιοργάνωση της Λειτουργίας του ΕΣΥ και τον Έλεγχο των Δαπανών Υγείας.
Αναλυτικότερα, οι παραπάνω ΘΕΣΕΙΣ – ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ μας είναι οι εξής:
Ι. Προληπτική Ιατρική Εκπαίδευση και Φροντίδα.Ι. Προληπτική Ιατρική Εκπαίδευση και Φροντίδα.
Η εφαρμογή Προληπτικής Ιατρικής Εκπαίδευσης και Φροντίδας προωθείται από το Ανώτατο Συμβούλιο Υγείας. Σε αυτό θα εντάσσονται ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος, οι Πανεπιστημιακές Ιατρικές Σχολές, οι Σχολές Κλάδων Υγείας (ΑΕΙ και ΤΕΙ), καθώς και τα Τμήματα Πρόνοιας των ΟΤΑ και διευθυντικά στελέχη (μάνατζερ) υπηρεσιών υγείας.
Μέλημα όλων αυτών των φορέων για την εφαρμογή Προληπτικής Ιατρικής Εκπαίδευσης και
Φροντίδας θα είναι:
- Η ένταξη στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση των μαθημάτων προληπτικής ιατρικής και φροντίδας, σ’ όλους τους κλάδους της καθημερινότητας.
- Η πρακτική εξάσκηση και εκπαίδευση των μαθητών στην παροχή Πρώτων Βοηθειών σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο.
- Η εκπαίδευση των ηλικιωμένων σε ΚΑΠΗ και κοινότητες ηλικιωμένων με στόχο τη συστηματική
αλληλοβοήθεια και αλληλοϋποστήριξη αυτών. - Η συλλογική εκπαίδευση στη συστηματική Αιμοδοσία, στην ευαισθητοποίηση των πολιτών για την προσφορά τους στον τομέα της Υγείας, στην ανακύκλωση, στην περιβαλλοντική προστασία και στη συνειδητή επιλογή υγιεινής διατροφικής συνήθειας.
- Η υποχρεωτική εκπαίδευση των εργαζομένων στο Δημόσιο και στον Ιδιωτικό Τομέα σε θέματα
προληπτικής ιατρικής, καλής υγείας, υγιεινής διατροφής και σωματικής άσκησης. Τακτικές εξαμηνιαίες ή ετήσιες εκδηλώσεις (όπως, επιμορφωτικά – ενημερωτικά μαθήματα, ημερίδες, αθλητικές δοκιμασίες κλπ.) για την εξασφάλιση συνολικής καλής υγείας. - Ειδική μέριμνα για προγράμματα βοήθειας ηλικιωμένων με άνοια και υποστήριξης των φροντιστών τους.
Το Ανώτατο Συμβούλιο Υγείας θα συγκροτείται ως εξής:
(α) Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο
Επταμελές Συμβούλιο, που θα εκλέγεται από την Γενική Συνέλευση του Ανώτατου Συμβουλίου Υγείας, στο οποίο θα συμμετέχουν όλοι οι φορείς υγείας και ασφάλισης. Εντάσσονται επίσης οι πανεπιστημιακές σχολές υγείας, διοίκησης και οικονομικών. Το Κεντρικό ΔΣ θα καθορίζει τη συνολική πολιτική του ΕΣΥ, θα καταρτίζει τον ετήσιο προϋπολογισμό, θα παρακολουθεί την εύρυθμη λειτουργία του ΕΣΥ.
(β) Κεντρικό Ελεγκτικό Συμβούλιο.
Θα συγκροτείται από Ανεξάρτητα Στελέχη και Τεχνοκράτες ειδικευμένους στον Κλάδο Υγείας, ύστερα από διαγωνισμό. Θα ελέγχει τη συνολική οικονομική δραστηριότητα του ΕΣΥ (σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο της Ελλάδος και της ΕΕ) και θα παρεμβαίνει αποτρέποντας κάθε παρέκκλιση. Θα καταρτίζει Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης του ΕΣΥ και θα εργάζεται με κύριο στόχο την οικονομική αυτάρκεια και ανεξαρτησία του ΕΣΥ.
ΙΙ. Ενιαία Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας
Το σημερινό ΕΣΥ θεωρείται και είναι Νοσοκομειοκεντρικό σύστημα. Αυτό σημαίνει πως η κατανομή των περισσότερων φροντίδων της Πρωτοβάθμιας περίθαλψης γίνεται στα νοσοκομεία και φανερώνει αδυναμία καλής λειτουργίας του τρέχοντος συστήματος, σε βάρος της Δευτεροβάθμιας περίθαλψης.
Απαιτείται επομένως επανασχεδιασμός της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας σε όλη τη δομή της. Με δεδομένο ότι η Πρωτοβάθμια περίθαλψη εξ ορισμού περιλαμβάνει συντριπτικά τις περισσότερες υπηρεσίες παροχής υγείας στους πολίτες, καθίσταται άκρως αναγκαία η ένταξη όσο γίνεται περισσότερων Μονάδων που υπάρχουν στη Δομή της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.
Ως Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας νοούνται όλες οι Υπηρεσίες και οι πράξεις, που διενεργούνται, με σκοπό την πρόληψη και αποκατάσταση των βλαβών υγείας στα παρακάτω:
- Εξωτερικά ιατρεία των Νοσοκομείων, στα ολοήμερα ιατρεία και τα διαγνωστικά εργαστήρια αυτών.
- Υπηρεσίες του ΕΚΑΒ.
- Κέντρα Υγείας και Περιφερειακά Ιατρεία.
- Αγροτικά Ιατρεία.
- Πολυϊατρεία και Ιατρεία.
- Κέντρα αποθεραπείας – αποκατάστασης.
- Συμβεβλημένες Ιδιωτικές Κλινικές στις οποίες λειτουργούν εξωτερικά ιατρεία και διαγνωστικά εργαστήρια εκτέλεσης ιατρικών πράξεων και παρακλινικών εξετάσεων.
- Συμβεβλημένους ιδιωτικούς φορείς, όπως περιγράφονται στο άρθρο 28 του Ν. 3846/2010 (ΦΕΚ Α’,66).
- Ιατρούς ΚΑΠΗ – Κέντρων Φιλοξενίας Ηλικιωμένων.
- Μονάδες Ψυχικής Υγείας.
- Μονάδες Αιμοκάθαρσης.
- Κινητές Μονάδες Πρωτοβάθμιας Υγείας του άρθρου 14 του Ν. 2071/1992 (ΦΕΚ Α’, 123).
- Σταθμούς Προστασίας Μητέρας, Παιδιού και Εφήβου, όπου διαθέτει ο φορέας.
Για την παροχή Ενιαίας Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) είναι αναγκαία η αναδιοργάνωση των Υποδομών ΠΦΥ και η ένταξή τους συνολικά σε έναν ενιαίο φορέα. Στον ενιαίο αυτόν φορέα προστίθενται Κέντρα Πρώτων Βοηθειών (αστικά και περιφερειακά), καθώς και κάθε άλλη παρεμφερής Υπηρεσία. Κύριος στόχος του προγράμματος θα είναι να απαλλαγούν σταδιακά τα Νοσοκομεία από την ΠΦΥ και να αφιερωθούν ΠΛΗΡΩΣ στη Δευτεροβάθμια περίθαλψη.
Πρέπει να τονιστεί ότι, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Κομισιόν («Προφίλ Υγείας 2019») για την κατάσταση της υγείας στην ΕΕ, η Ελλάδα είναι από τις τελευταίες στην Ευρώπη ως προς την προληπτική ιατρική. Επομένως, η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας πρέπει αναμφίβολα να επανασχεδιασθεί και να ενισχυθεί.
ΙΙΙ. Δευτεροβάθμια – Νοσοκομειακή Φροντίδα Υγείας.
Ως Δευτεροβάθμια Φροντίδα Υγείας (Δ.Φ.Υ) νοούνται όλες οι Υπηρεσίες και πράξεις, που γίνονται εντός των εσωτερικών τμημάτων των Νοσοκομείων, στις συμβεβλημένες ιδιωτικές κλινικές, στις μονάδες ψυχικής υγείας, στα κέντρα αποθεραπείας-αποκατάστασης κλειστής νοσηλείας και στα θεραπευτήρια χρόνιων παθήσεων, συμπεριλαμβανομένων κι αυτών που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια ημερήσιας νοσηλείας.
Η λειτουργία των προαναφερθέντων μονάδων επηρεάζεται από ποικίλους παράγοντες, όπως ο ολοένα αυξανόμενος αριθμός πολιτών που καταφεύγει στη Δημόσια Υγεία, η αυξημένη ζήτηση νοσοκομειακών υπηρεσιών, ο αριθμός των άσκοπων εισαγωγών ασθενών στα νοσοκομεία, η δυνατότητα μακροπρόθεσμης φροντίδας στους χρόνια πάσχοντες ασθενείς και η παροχή μακροπρόθεσμης αποκατάστασης και αποθεραπείας.
Από τότε που ξέσπασε η οικονομική κρίση και μετά, ο αριθμός των ασθενών που εισάγονται στα νοσοκομεία παρουσιάζει σταθερή ετήσια αύξηση της τάξης του 10%! Η αύξηση του αριθμού των εισαγωγών ασθενών στα Δημόσια Νοσοκομεία μπορεί να αποδοθεί σε τρεις βασικές αιτίες:
- Στη γήρανση του πληθυσμού, που αναπόφευκτα οδηγεί στην κατακόρυφη αύξηση των αναγκών για νοσοκομειακή περίθαλψη.
- Στην αύξηση του αριθμού των πολιτών που καταφεύγουν στη δημόσια Υγεία, λόγω αδυναμίας προσφυγής στον ιδιωτικό τομέα, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης.
- Στην επιβάρυνση με ανασφάλιστους, όπως παράτυπους μετανάστες, κάτι που επιβαρύνει και λειτουργικά αλλά και οικονομικά π.χ. αναλώσιμα κλπ. Ας μη μας διαφεύγει ότι οι δαπάνες για το Μεταναστατευτικό επιβαρύνουν τον Έλληνα φορολογούμενο και πλέον ανέρχονται σε τουλάχιστον 605 εκατ. €, σύμφωνα με τον Προϋπολογισμό του 2020.
Εκτός των ανωτέρω, υπάρχει βέβαια και η Τριτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Περιλαμβάνει δομές υγείας που γίνονται βαριές χειρουργικές πράξεις (καρδιοχειρουργικές, νευροχειρουργικές κλπ.), ειδικές και πολύπλοκες θεραπείες (π.χ. μονάδες εγκαυμάτων, ακτινοθεραπείες, πυρηνική ιατρική/PET scan, μονάδες μεταμοσχεύσεων κλπ.). Είναι η φροντίδα υγείας που προϋποθέτει υψηλά εξειδικευμένες ιατρικές γνώσεις και δεξιότητες (τεχνογνωσία), εξειδικευμένο εξοπλισμό και υποδομές, και την υποστήριξη διαφόρων ειδικοτήτων και επαγγελματιών υγείας (πανεπιστημιακά νοσοκομεία, ειδικά κέντρα κλπ.). Τα δεδομένα σε αυτήν εξαρτώνται από τις δαπάνες υγείας.
ΙV. Δαπάνες Υγείας και Αναδιοργάνωση
Εισαγωγικά, η συνολική δαπάνη για την υγεία, αποτελείται από την κρατική (το ποσό που επενδύει το Κράτος για την υγεία συνολικά) και από την ιδιωτική (τα χρήματα που δίνουν οι πολίτες για υπηρεσίες υγείας).
Το σύνολο δαπανών υγείας (δημόσιων και ιδιωτικών) ανέρχονται σε 14,3 δις € το 2018 (7,7% του ΑΕΠ) από 22,5 δις € το 2009 (9,5% του ΑΕΠ). Οι δημόσιες δαπάνες για την υγεία στην Ελλάδα ήταν 14,9 δις € το 2010, έχοντας μειωθεί στα 8,1 δις € το 2014 ή κατά 6,8 δις €! Ως προς το ΑΕΠ μειώθηκαν από 6,6% στο 4,5%, παρά την κατάρρευση του ΑΕΠ.