Η Πάτρα χρειάζεται επενδύσεις, σύγχρονες υποδομές και νέες αναπτυξιακές δυνατότητες. Η επέκταση του δικτύου φυσικού αερίου και η ανάπτυξη των οπτικών ινών αποτελούν σημαντικά έργα, που μπορούν να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, να βελτιώσουν τις υπηρεσίες προς τους πολίτες και να δημιουργήσουν προϋποθέσεις για νέες θέσεις εργασίας.
Αυτές οι επενδύσεις πρέπει να προχωρήσουν. Η ανάπτυξη, όμως, δεν μπορεί να πραγματοποιείται χωρίς επαρκή συντονισμό, σαφή χρονοδιαγράμματα και ουσιαστική προστασία της καθημερινότητας.
Σήμερα, σε πολλές περιοχές της Πάτρας, οι πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με εκσκαφές, κυκλοφοριακές δυσκολίες, περιορισμούς στην πρόσβαση καταστημάτων και προβλήματα μετακίνησης. Η εικόνα μιας πόλης που θυμίζει διαρκές εργοτάξιο δημιουργεί ένα εύλογο ερώτημα:
Γιατί ο εκσυγχρονισμός των υποδομών πρέπει να συνοδεύεται από τόσο μεγάλη ταλαιπωρία;
Μεγάλες επενδύσεις, λίγοι ισχυροί επιχειρηματικοί όμιλοι
Στην ανάπτυξη δικτύων οπτικών ινών δραστηριοποιούνται μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι, όπως η Telekom (Όμιλος ΟΤΕ), η Vodafone μέσω της Fiber2All και η ΔΕΗ μέσω της FiberGrid. Στην αγορά τηλεπικοινωνιών δραστηριοποιείται επίσης η Nova.
Στο φυσικό αέριο, διαχειριστής του δικτύου διανομής είναι η Enaon EDA.
Πρόκειται για έργα με σημαντικό οικονομικό αντικείμενο και ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον. Η παρουσία περιορισμένου αριθμού μεγάλων επιχειρήσεων δεν συνιστά από μόνη της παράνομη πρακτική. Επιβάλλει, ωστόσο, αυξημένη προσοχή στους όρους ανταγωνισμού και στη διαφάνεια.
Ποιες κατασκευαστικές εταιρείες αναλαμβάνουν τα έργα στην Πάτρα; Ποιοι είναι οι υπεργολάβοι τους; Πόσες συμβάσεις έχουν αναλάβει και με ποιες διαδικασίες επιλέχθηκαν;
Υπάρχει πραγματικός ανταγωνισμός στις αναθέσεις ή παρατηρείται συγκέντρωση των εργολαβιών σε περιορισμένο αριθμό επιχειρήσεων;
Δεν πρόκειται για καταγγελία ύπαρξης καρτέλ. Πρόκειται για ερωτήματα που απαιτούν τεκμηριωμένες απαντήσεις, με δημοσιοποίηση των σχετικών στοιχείων και έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές όπου προκύπτουν συγκεκριμένες ενδείξεις παραβάσεων.
Η κυβέρνηση οφείλει να εξασφαλίζει ανάπτυξη με κανόνες
Η εγκατάσταση των τηλεπικοινωνιακών δικτύων πραγματοποιείται μέσα σε νομοθετικό πλαίσιο που παρέχει στους παρόχους δικαιώματα διέλευσης από δημόσιους και κοινόχρηστους χώρους.
Οι δήμοι δεν μπορούν να απαγορεύουν αυθαίρετα νόμιμα έργα. Διατηρούν, βεβαίως, τις προβλεπόμενες αρμοδιότητες για τους όρους εκτέλεσης, την ασφάλεια και την αποκατάσταση των παρεμβάσεων.
Εδώ ακριβώς αναδεικνύεται η πολιτική ευθύνη της κυβέρνησης.
Δεν αρκεί να θεσπίζει κανόνες που διευκολύνουν τις επενδύσεις. Οφείλει να διασφαλίζει ότι οι επενδύσεις υλοποιούνται οργανωμένα, με αποτελεσματική εποπτεία και σεβασμό στην κοινωνία.
Υπάρχει ενιαίος προγραμματισμός μεταξύ των διαφορετικών παρόχων; Προβλέπονται διαδικασίες ώστε να αποφεύγονται, όπου είναι τεχνικά εφικτό, διαδοχικές εκσκαφές στους ίδιους δρόμους;
Ποιος ελέγχει την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων; Ποιος διαπιστώνει αν η αποκατάσταση του οδοστρώματος και των πεζοδρομίων είναι ποιοτική και ασφαλής;
Η κυβέρνηση πρέπει να απαντήσει εάν το σημερινό θεσμικό πλαίσιο παρέχει επαρκείς λύσεις ή εάν απαιτούνται πρόσθετοι μηχανισμοί συντονισμού και ελέγχου.
Ο ρόλος της Περιφέρειας και του Δήμου Πατρέων
Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας έχει αρμοδιότητες στο οδικό δίκτυο που υπάγεται στην ευθύνη της, ενώ έχει υποστηρίξει την ανάπτυξη των ενεργειακών υποδομών στην περιοχή.
Ο Δήμος Πατρέων, από την πλευρά του, καλείται να εφαρμόζει το ισχύον πλαίσιο για τα έργα που αφορούν τους κοινόχρηστους χώρους και το δημοτικό οδικό δίκτυο.
Δεν είναι ορθό να μεταφέρονται συλλήβδην στην τοπική αυτοδιοίκηση ευθύνες που απορρέουν από τον κεντρικό σχεδιασμό ή από τις υποχρεώσεις των εταιρειών.
Αυτό που απαιτείται είναι σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων, συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων και ενημέρωση των πολιτών για το ποιος έχει την ευθύνη κάθε παρέμβασης.
Οι επαγγελματίες δεν μπορούν να πληρώνουν το κόστος της ανάπτυξης
Ένα κατάστημα που αντιμετωπίζει για ημέρες δυσκολίες πρόσβασης, προβλήματα τροφοδοσίας ή περιορισμό της διέλευσης πελατών μπορεί να υποστεί πραγματική οικονομική ζημία.
Ποιος καταγράφει αυτές τις περιπτώσεις; Πού απευθύνεται ο επαγγελματίας; Πώς μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση όταν αποδεικνύεται ζημία για την οποία ευθύνεται ο φορέας εκτέλεσης των εργασιών;
Η νομοθεσία προβλέπει υποχρεώσεις πρόληψης και αποκατάστασης ζημιών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε εμπορική απώλεια συνεπάγεται αυτομάτως δικαίωμα αποζημίωσης.
Χρειάζεται, όμως, μια σαφής και αποτελεσματική διαδικασία υποβολής, τεκμηρίωσης και εξέτασης των σχετικών αιτημάτων.
Το ίδιο ισχύει για την προστασία των πεζών, των ηλικιωμένων, των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών με μικρά παιδιά. Η ασφαλής πρόσβαση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα υποχρέωση ενός εργοταξίου.
Ανάπτυξη με συντονισμό, διαφάνεια και λογοδοσία
Η Πάτρα δεν έχει ανάγκη από λιγότερες επενδύσεις. Έχει ανάγκη από περισσότερες επενδύσεις, καλύτερα οργανωμένες και με μεγαλύτερο όφελος για την τοπική κοινωνία.
Γι’ αυτό απαιτούνται συγκεκριμένες παρεμβάσεις:
- Κοινός προγραμματισμός των έργων διαφορετικών δικτύων, όπου είναι εφικτός.
- Δημόσια ενημέρωση για τα χρονοδιαγράμματα, τους αναδόχους και τις περιοχές παρέμβασης.
- Ουσιαστικοί έλεγχοι στην ασφάλεια των εργοταξίων και στην αποκατάσταση δρόμων και πεζοδρομίων.
- Διαφανείς διαδικασίες ανάθεσης και έλεγχος πιθανών αντιανταγωνιστικών πρακτικών όταν υπάρχουν ενδείξεις.
- Αποτελεσματικός μηχανισμός εξέτασης τεκμηριωμένων ζημιών πολιτών και επαγγελματιών.
Η κυβέρνηση έχει την πολιτική ευθύνη να εξετάσει εάν το ισχύον πλαίσιο επαρκεί για να υπηρετήσει αυτούς τους στόχους και να προχωρήσει στις αναγκαίες βελτιώσεις.
Η ανάπτυξη δεν είναι προνόμιο των μεγάλων εταιρειών. Είναι δικαίωμα ολόκληρης της κοινωνίας να απολαμβάνει τα οφέλη της.
Θέλουμε μια Πάτρα με σύγχρονες ψηφιακές και ενεργειακές υποδομές, με ισχυρές επιχειρήσεις, νέες θέσεις εργασίας και πραγματικές προοπτικές.
Αλλά θέλουμε και μια πόλη στην οποία ο πολίτης μπορεί να κυκλοφορεί με ασφάλεια, ο επαγγελματίας να λειτουργεί την επιχείρησή του και οι αρμόδιοι να λογοδοτούν για τις αποφάσεις τους.
Ναι στην ανάπτυξη. Ναι στις επενδύσεις. Όχι στην προχειρότητα, στην αδιαφάνεια και στην ταλαιπωρία χωρίς όρια.
Αυτό είναι το πραγματικό ζητούμενο για την Πάτρα.
Γιώργος Μώρος
Φυσικοθεραπευτής – PT MSc (Healthcare Management), RNS
Πρόεδρος Φυσικοθεραπευτών Αχαΐας – Ηλείας του ΠΣΦ
Υποψήφιος Βουλευτής Αχαΐας
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ – ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΣ